تحلیلگر: تراسی پوردوم
در شرایطی که سیاستهای تجاری پرنوسان و ناپایدار، اقتصاد جهانی را دچار بیثباتی کردهاند، صنعت شیمیایی ایالات متحده با چالشهایی روبروست که با موجهایی از فرصتهای جدید نیز همراه است.
سه نکته کلیدی درباره وضعیت کنونی صنعت شیمیایی:
۱. اقتصاد ایالات متحده در گرداب عدم قطعیتهای تجاری
اقتصاد آمریکا در پی اعلام بیش از ۵۰ تعرفه جدید، اصلاحشده یا معلق، با چالشهای فزایندهای مواجه است. این تحولات، برنامهریزی تجاری را پیچیده کرده و رشد اقتصادی را کاهش دادهاند. دو تاریخ کلیدی در این زمینه عبارتاند از:
۹ جولای: پایان مهلت اعمال تعرفههای متقابل در صورت عدم حصول توافق.
۱۲ آگوست: آغاز کاهش موقت برخی تعرفههای چین.
این شرایط، بانک مرکزی ایالات متحده (فدرال رزرو) را نیز در تعیین مسیر نرخ بهره با دشواریهایی روبرو کرده است.
۲. عملکرد متناقض در زیربخشهای صنعت شیمیایی
صنعت شیمیایی در سهماهه نخست سال ۲۰۲۵ رشد سالانه ۶ درصدی را ثبت کرد، اما پیشبینیها از ادامه این روند حمایت نمیکنند. انتظار میرود مواد شیمیایی پایه در سال جاری ۰.۴ درصد کاهش یابند و در سال ۲۰۲۶ تنها ۰.۲ درصد رشد را تجربه کنند. در مقابل، مواد شیمیایی کشاورزی با رشدی نزدیک به دو رقمی در صدر عملکردها قرار دارند.
اگرچه محصولات مصرفی همچون لوازم بهداشتی و شویندهها رشد ۰.۸ درصدی را در سال ۲۰۲۵ ثبت کردهاند، اما در سال ۲۰۲۶ با کاهش ۰.۹ درصدی روبرو خواهند شد؛ نشانهای از فشار هزینهای بر مصرفکنندگان.
۳. فشار بر بازارهای مصرف نهایی
بازارهایی چون خودرو و مسکن که مصرفکننده عمده مواد شیمیایی هستند، به دلیل افزایش نرخ بهره و هزینههای ساخت، با افت تقاضا مواجه شدهاند. بهعنوان مثال:
خودرو: متوسط قیمت خودروهای جدید به ۵۰٬۰۰۰ دلار رسیده و هزینههای جانبی نگهداری نیز رشد قابل توجهی داشته است.
مسکن: تعرفههای مصالح ساختمانی ممکن است بین ۱۷٬۰۰۰ تا ۲۲٬۰۰۰ دلار به هزینه ساخت یک خانه ویلایی اضافه کنند.
با این حال، برخی بخشها از جمله نیمههادیها، هوافضا و مراکز داده مربوط به هوش مصنوعی عملکرد درخشانی دارند و همچنان از محرکهای رشد صنعت شیمیایی محسوب میشوند.
موجهای موازی در اقتصاد جهانی؛ دور شدن زنجیره تأمین از چین
مارتا گیلکریست مور، اقتصاددان ارشد شورای شیمی آمریکا، در وبینار ۱۰ ژوئن اعلام کرد که ساختار موجی ناپایدار در اقتصاد، ناشی از تلاقی سیاستهای متضاد و بحرانهای جهانی است. او با تمثیلی دریانوردانه، این وضعیت را به «دریای متلاطم» تشبیه کرد.
وی اشاره کرد که اعلام تعرفهها در ماه آوریل باعث جهش واردات و انباشت موجودی شد و احتمالاً به کاهش رشد در فصول بعدی منجر خواهد شد. علاوه بر تعرفهها، چین صادرات مواد معدنی حیاتی مانند خاکهای کمیاب، گرافیت، نیکل و کبالت را محدود کرده است؛ موضوعی که تولید باتریها و قطعات الکترونیکی را با مخاطره مواجه میکند.
از طرفی، خروج تدریجی زنجیرههای تأمین جهانی از چین نیز به بازآرایی تأمین منابع و افزایش هزینهها در صنایع مختلف منجر شده است؛ بهویژه در الکترونیک، پوشاک و لوازم خانگی.
فدرال رزرو در تنگنای سیاستهای ناپایدار
با اینکه نرخ تورم در ماههای اخیر روند کاهشی داشته و شاخص قیمت مصرفکننده در ماه آوریل کاهش یافته است، اما نوسانات سیاستی و اعمال تعرفههای جدید، شرایط تصمیمگیری درباره نرخ بهره را برای فدرال رزرو دشوار کرده است.
تولید در آمریکا در سهماهه ابتدایی سال جاری رشد محدودی را تجربه کرده، اما از ماه مارس به رکود بازگشته است. کاهش سفارشات صادراتی جدید، نشاندهنده تردید سرمایهگذاران نسبت به آینده نزدیک اقتصاد است.
بررسی بازارهای نهایی و جهتگیریهای جدید
نیمههادیها، هوافضا، تجهیزات الکتریکی و داروسازی، اصلیترین محرکهای رشد فعلی هستند. این صنایع، بهویژه با توسعه مراکز داده مبتنی بر هوش مصنوعی، تقاضای فزایندهای برای مواد شیمیایی ایجاد کردهاند. در مقابل، صنایعی چون پوشاک، نساجی و خودرو در مسیر افول قرار گرفتهاند.
در بخش مسکن، محدودیت استطاعت مالی مصرفکنندگان و افزایش تعرفهها، منجر به کوچ توسعهدهندگان به سمت خانههای کوچکتر شده است. کاهش فروش خانههای موجود نیز باعث افت در فعالیتهای بازسازی شده و پیشبینیها از رشد احتمالی در سال ۲۰۲۶ حکایت دارد.
بازارهای صادراتی و اهمیت جهانی تجارت مواد شیمیایی
بیش از ۲۵٪ از محمولههای مواد شیمیایی ایالات متحده صادر میشوند و نزدیک به ۲۰۰٬۰۰۰ شغل در این صنعت به صادرات وابستهاند. اتحادیه اروپا، کانادا و چین، سه شریک اصلی تجاری ایالات متحده هستند.
با وجود اینکه بسیاری از واردات مواد شیمیایی بین شرکتهای مادر و زیرمجموعههای خارجی انجام میشود (۵۷٪)، اما اختلال در زنجیرههای تأمین بینالمللی همچنان یکی از دغدغههای اساسی صنعت به شمار میرود.
آینده صنعت: پایداری در گرو بهرهوری و سیاستگذاری هوشمند
مور با تأکید بر ظرفیتهای داخلی ایالات متحده، از جمله انرژی فراوان، بهرهوری بالای نیروی کار، زیرساختهای فیزیکی و دیجیتال، و توانمندیهای تحقیق و توسعه، بر حفظ مزیت رقابتی این کشور در عرصه جهانی تأکید کرد.
او خاطرنشان کرد که دولت آینده باید با سیاستگذاری هوشمند در حوزههایی چون مالیات، مقررات TSCA، حملونقل و بازیافت پیشرفته، از موقعیت برتر این صنعت محافظت کند.
جمعبندی:
در حالی که چشمانداز سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ برای صنعت شیمیایی ترکیبی از فرصت و تهدید است، تحلیلگران معتقدند ایالات متحده با تکیه بر منابع داخلی، زیرساختهای مدرن و نیروی کار کارآمد، قادر خواهد بود امواج ناپایدار اقتصاد جهانی را مدیریت کند. اما موفقیت بلندمدت، نیازمند اصلاحات سیاستی هدفمند، ثبات تجاری و سرمایهگذاری مداوم در نوآوری است.
